YERLİ MALI BELGESİ NEDİR?

Üretilen ürünün Yerli Malı olduğunu gösteren, Kamu İhale Kanunu kapsamında mal alım ihalelerinde fiyat avantajı uygulanmasını sağlayan bir belgedir.

YERLİ MALI BELGESİ ALABİLME ŞARTLARI NELERDİR?

- Sanayi ürünlerinin Yerli Malı kabul edilebilmesi için;

a– Bakanlık tarafından düzenlenen Sanayi Sicil Belgesine sahip sanayi işletmeleri tarafından üretilmesi ve Sanayi Sicil Belgesindeki “Üretim Konusu” içeriğinde yer alması.

b – Tamamen Türkiye’de üretilen veya elde edilen ürünler ile üretim sürecinin önemli aşamalarının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması.

c – Ürünün yerli katkı oranının en az %51 olması.

- Gıda ve tarımsal ürünlerin yerli malı olarak kabul edilebilmesi için;

a - Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca düzenlenen İşletme Kayıt veya Onay Belgesine sahip işletmeciler tarafından üretilmesi.

b - Tamamen Türkiye’de üretilen/yetiştirilen veya elde edilen ürünler ile üretim sürecinin önemli aşamalarının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması.

c - Tarım ürünleri için Çiftçi Kayıt Sistemi Belgesi veya Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının ilgili Kayıt Belgesine (Örtü altı Kayıt Sistemi ve benzeri) sahip firmalar tarafından üretilmesi. Bu şartların bulunması halinde “Yerli Malı Belgesi”, ilgili oda/borsa tarafından düzenlenir.

- Türkiye’de toplanan bitkisel ürünler, Türkiye’de doğan ve yetiştirilen canlı hayvanlar ve bunlardan elde edilen ürünler, Türkiye’de yetiştirilen ve avlanan su ürünleri yerli malı kabul edilir.

Bunların dışındaki ham tarım, hayvancılık ve su ürünleri, tamamen Türkiye’de üretilmesi veya üretim sürecinin önemli aşamalarının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması şartıyla yerli malı kabul edilir. Tarım ve hayvancılık ürünlerine ilişkin “Yerli Malı Belgesi”, ürünün elde edildiği yerin borsası tarafından, borsanın bulunmadığı yerlerde ise oda tarafından düzenlenir. Sayılan bu ürünlerin yurt içinde üretildiği müstahsil makbuzu ile tespit edilir.

- Türkiye’de çıkarılan madenler ve madencilik ürünleri ile birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen ürünler dışında kalan veya bu kategorilerin hiçbirine girmeyen diğer ürünler;

Tamamen Türkiye’de üretilmesi veya üretim sürecinin önemli aşamalarının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması şartıyla yerli malı kabul edilir. Madenlerin ve madencilik ürünlerinin Türkiye’de çıkarıldığı veya işlendiği, maden ruhsatı ve gerekli işletme izin belgeleriyle tespit edilir.

YERLİ MALI BELGESİ BAŞVURU SÜRECİ

30.10.2024 tarihi itibari ile yürürlüğe giren Yeni Yerli Malı Belgesi Programı üzerinden başvuru ve ödemeler yapılmaktadır. ( www.sanayi.org.tr) Başvuru kılavuzuna “Yeni Yerli Malı Belgesi Programı Başvuru Kılavuzu” bu adresten ulaşabilirsiniz. İlgili sitede firmalar için ayrıca eğitim videoları da yer almaktadır.

Yerli Malı Tebliği gereği hazırlanan “Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yerli Malı Belgesinin Düzenlenmesine İlişkin Uygulama Esasları” ise 01 Ocak 2026 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş ve Tebliğdeki değişiklikler işlenmiştir.

1- Yerli Malı Belgesi/Yerli Katkı Oranı Raporu almak isteyen firmalar, aşağıda sayılan belgeleri indirip Uygulama Esasları dikkate alınarak doldurulduktan sonra sanayi ürünleri için üyesi oldukları Ticaret ve/veya Sanayi Odasına, tarımsal ve hayvancılık ürünleri için ise Ticaret Borsasına Sanayi Bilgi Sistemi (SBS) üzerinden başvururlar.

2- Bu uygulamaya Oda ve Borsalarımız www.sanayi.org.tr üzerinden ulaşabilirler. “Yerli Malı Belgesi” Birliğimizce hazırlanan web uygulaması üzerinden doldurulup Birlikçe yapılacak kontrolden uygun bulunması halinde sonra çevrimiçi olarak isteklilerin erişimine açılır. Söz konusu kontroller için sanayi ürünlerinde aşağıda belirtilen belgelerin sisteme mutlaka yüklenilmesi gerekir.

3- 1 Temmuz 2017 tarihli Resmî Gazete ’de yayınlanarak yürürlüğe giren 7033 sayılı Kanun ile, bilişim teknolojisi ve yazılım üreten işletmeler de sanayi işletmesi, sanayi işleri ve sanayici tanımı kapsamına alınmıştır.

01.01.2026 İtibariyle

1. Yerli Malı Tebliği (SGM-2024/10)
2. Yerli Malı Belgesi Uygulama Usul ve Esasları
3. Yerli Katkı Oranı Hesap Cetveli
4. Hesap Cetveli Kullanım Kılavuzu
5. Yerli Malı Belgesi / Yerli Katkı Oranı Raporu Başvuru Dilekçesi
6. Yerli Malı Belgesi Taahhütnamesi
7. Yerli Katkı Oranı Raporu Taahhütnamesi
8. Mali Verileri İnceleme İzni
9. Yerli Malı Belgesi Şablonu
10. Yerli Katkı Oranı Şablonu
11. Mali Rapor
12. Teknik Rapor
13. Bakanlıkça Yayımlanan Oran ve Katsayılar
14. Yerli Katkı Oranı Hesaplama Şablonu

* Çiftçi kayıt sistemi belgesi veya Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ilgili kayıt belgesi sureti (Örtü altı kayıt sistemi ve benzeri)

* Müstahsil makbuzu veya fatura sureti

* Maden ruhsatı sureti

* Fiili Üretim Miktarı Belgesi (YMB hesabının yapıldığı döneme ait fiili üretim miktarı rakamı sisteme imzalı/kaşeli olarak eklenmelidir. Ayrıca bir önceki yılın işletme cetvelindeki filii üretim miktarını gösteren belge de sisteme imzalı/kaşeli olarak yüklenmelidir.)

* Üretim Akış Çizelgesi (Ürüne ait üretim aşamalarını gösteren çizelge üretici tarafından hazırlanıp imzalı/kaşeli olarak sisteme yüklenmelidir.)

* Dağıtım Anahtarı (Her Yerli Malı Belgesi için SM/SMMM/YMM tarafından hesaplamanın nasıl yapıldığına dair “SM/SMMM/YMM Ürün Maliyet Hesabı Açıklama Notu” yazılmalıdır. Eğer işletmede birden fazla ürün üretiliyorsa Açıklama Notunda mutlaka “Dağıtım Anahtarı” konusunda bilgi verilmelidir. Bu belge SM/SMMM/YMM tarafından imzalı/kaşeli olarak sisteme yüklenmelidir.